Klima satın alırken hepimizin ilk baktığı teknik detaylardan biri, cihazın broşüründe yazan o sihirli desibel (dB) değeridir: “Sadece 19 desibel!”, “20 dB ile fısıltıdan bile daha sessiz!” Bu iddiaları okuyup ürünü evimize taktıktan sonra, gece sessizliğinde klimayı açtığımızda hafif de olsa bir üfleme sesi duyarız. Hatta bir desibelmetre alıp ölçüm yaptığımızda, odanın sessiz hali 35 dBA çıkarken klima açılınca bu değerin 36 dBA’ya yükseldiğini görürüz ki yaptığım testlerle bu durum sabittir.
Peki, üreticiler bizi kandırıyor mu? Gece sessizliği neden 35 desibelden aşağı düşmüyor? Akustik fizik evimizde nasıl çalışıyor?
Bu yazımda, tüketicilerin aklını kurcalayan tüm bu soruları, bilimsel gerçekler ve pratik ev koşulları çerçevesinde bir araya getirdim. Soru-cevap şeklinde hazırladığım bu rehber, klima alırken ve kullanırken sese dair tüm algınızı değiştirecek.
Soru 1: Klima broşürlerinde gördüğümüz “Ses Şiddeti” ve “Ses Basıncı” kavramları nedir? Neden iki farklı desibel değeri var?
Cevap: Tüketicilerin en çok yanıldığı nokta burasıdır. Ses dünyasında iki farklı ölçü birimi mantığı vardır:
- Ses Şiddeti (Sound Power / Güç): Ses kaynağının (klimanın fan motorunun ve kanatçıklarının) ürettiği toplam mutlak akustik enerjidir. Bu değer tamamen kaynağa bağlıdır; cihazı nereye koyarsanız koyun, oda büyük de olsa küçük de olsa cihazın ürettiği ham enerji değişmez. Elektrikli bir ısıtıcının üzerindeki “2000 Watt” yazısı gibidir. Isıtıcıyı nereye götürürseniz götürün gücü 2000 Watt’tır. Klimaların broşürlerinde bu değer genellikle 55-60 dB gibi yüksek seviyelerde görünür.
- Ses Basıncı (Sound Pressure): Ses dalgalarının odanın içindeki havayı titreştirerek sizin kulağınıza ulaştırdığı fiziksel etkidir. Bizim kulaklarımızın duyduğu ve desibelmetrelerin ölçtüğü şey budur. Isıtıcının karşısına oturduğunuzda termometrede gördüğünüz sıcaklık ($^\circ\text{C}$) gibidir. Cihazdan uzaklaştıkça veya odadaki eşyalar sesi emdikçe bu basınç (yani duyduğunuz ses) düşer. Üreticilerin reklamını yaptığı 19-20 dB değerleri işte bu ses basıncı değerleridir.
Soru 2: Klima üreticileri kataloglara “20 desibel sessizlik” yazarken bu ölçümleri nerede ve nasıl yapıyorlar?
Cevap: Üreticiler bu ölçümleri bizim evimizdeki yatak odalarında veya salonlarda yapmazlar. Bu değerler, Yankısız Oda (Anechoic Chamber) adı verilen, dış dünyadan tamamen yalıtılmış laboratuvarlarda elde edilir.
Bu özel odaların duvarları, tavanı ve tabanı sesi %99.99 oranında emen devasa akustik süngerlerle (fiberglas takozlar) kaplıdır. Odada hiçbir yankı oluşmaz. Ayrıca bu odaların kendi taban gürültüsü özel mühendislikle 10-15 dBA seviyelerine, hatta daha altına düşürülür. Klima en düşük fan hızına (Sessiz / Silent modu) alınır. Ölçüm mikrofonu cihazın tam hava üfleme ağzına değil, standart olarak 1 veya 1.5 metre uzağına yerleştirilir. İşte bu steril, çıt çıkmayan laboratuvar ortamında klimanın havada yarattığı basınç 20 dBA olarak ölçülür ve teknik verilere yazılır.
Soru 3: Gece her şeyi kapatıyorum, evde hiç çıt yok ama desibelmetre ile ölçüm yaptığımda odanın sesi 35 dBA çıkıyor. Dünyanın en sessiz odasında durum nedir?
Cevap: Ev ortamında hiçbir cihaz çalışmıyorken ölçtüğünüz o 35 dBA değeri tamamen normaldir ve “hayatın gerçeğidir”. Siz her şeyi kapatsanız bile dışarıdaki rüzgarın duvarlara vuruşu, çok uzaktan geçen bir aracın uğultusu, binanın içindeki su tesisatının mikroskobik titreşimleri veya pencerelerden sızan havanın yarattığı akım odada 30-35 dBA’lık bir taban gürültüsü oluşturur. Normal bir evde pratik olarak 30 dBA’nın altını görmek neredeyse imkansızdır.
Dünyanın en sessiz yeri ise Guinness Rekorlar Kitabı’na göre ABD’deki Orfield Laboratuvarları’nda bulunan yankısız odadır. Bu odadaki ortam gürültüsü tam -24.9 dBA olarak ölçülmüştür. Buradaki “eksi” değer mutlak sessizliğin ötesidir; çünkü desibelmetrelerdeki “0 dB” sınırı mutlak sessizlik değil, sağlıklı bir insan kulağının duyabildiği en alt işitme eşiğidir. O odada dış ses referansı tamamen yok olduğu için insanlar bir süre sonra kendi kalplerinin atışını, ciğerlerine giren havayı ve damarlarında akan kanın uğultusunu duymaya başlarlar. Dışarıdan hiçbir ses yansıması gelmediği için beyin yön duygusunu kaybeder ve insanlar dengede duramazlar. O odada kesintisiz olarak 45 dakikadan fazla kalabilen kimse olmamıştır.
Soru 4: Laboratuvar dışındaki doğal ortamlarda ölçülen en düşük ses seviyesi nedir? Doğada sıfır desibel var mıdır?
Cevap: Yapay yalıtım malzemeleri ve laboratuvarlar dışarıda bırakıldığında, yeryüzünde ölçülmüş en sessiz açık hava noktası Hawaii’deki Haleakalā Yanardağı Krateri’dir. Sönmüş bir volkan olan bu kraterin içinde yapılan resmi ölçümlerde ses seviyesi 10 dBA ve hava akımının tamamen durduğu anlarda 3 ila 5 dBA olarak kaydedilmiştir.
Bu inanılmaz doğal sessizliğin sebebi kraterin yapısıdır: Zemin tamamen gözenekli volkanik küllerle ve lav kalıntılarıyla kaplıdır. Bu taşlar, tıpkı laboratuvardaki süngerler gibi çevreye çarpan en ufak ses dalgasını bile yutar. Ayrıca 3.000 metre yükseklikteki bu kraterde bitki örtüsü (hışırdayacak yaprak) ve yaşayan hiçbir canlı/böcek türü yoktur. Atmosferik hava akımları da aşağıdan gelebilecek okyanus veya şehir gürültülerini engelleyen doğal bir kalkan görevi görür. Bunun dışında Antarktika’nın iç kesimlerinde de rüzgarsız anlarda 10 dBA değerleri ölçülmüştür.
Soru 5: Akustik fizikte desibeller düz mantıkla toplanmıyorsa, odanın sesi 35 dB iken 20 dB’lik klima açıldığında teorik olarak ne olması gerekir?
Cevap: Akustikte desibeller logaritmiktir. Yani 35 elma ile 20 elmayı toplar gibi toplayamazsınız. İki farklı ses kaynağı aynı anda çalıştığında, büyük olan ses küçük olan sesi matematiksel olarak yutar. Buna akustikte “maskeleme etkisi” denir.
Matematiksel formüle göre, 35 dBA gürültüye sahip bir odaya 20 dBA ses çıkartan bir cihaz eklerseniz, odadaki yeni toplam ses seviyesi 55 dBA olmaz; sadece 35.1 dBA olur. Yani desibelmetrenizin bu artışı neredeyse hiç hissetmemesi gerekir. Teknik olarak, odanın kendi doğal uğultusu klimanın sesinden daha yüksek olduğu için, klimanın en sessiz modunda çalışırken kulağınız tarafından hiç ayırt edilememesi, yani tamamen sessiz hissettirmesi beklenir. Mantıken ve teorik olarak durum tam olarak budur.
Soru 6: Madem büyük ses küçük sesi yutuyor, o zaman benim 35 dBA’lık odamda 20 dBA değerindeki Midea Solunar klimayı en sessiz modda çalıştırdığımda desibelmetre neden 36 dBA gösteriyor? Bu 1 dBA’lık artışın sebebi nedir?
Cevap: İşte bu, laboratuvar teorisi ile evinizin fiziksel koşullarının çarpıştığı noktadır. Odanızda yaşadığınız o 1 dBA’lık artış (35’ten 36’ya yükselme), odanın mimari yapısı ve eşya dağılımıyla doğrudan ilişkilidir. Bunu şu maddelerle net bir şekilde açıklayabiliriz:
- İzolasyonsuz Tuğla Duvarlar (Yankı Faktörü): Belirttiğiniz gibi odanız izolasyonsuz tuğla yapıya sahip. Tuğla, üzerindeki standart sıva ve boyayla birlikte “akustik olarak sert” bir yüzeydir. Yani sesi yutmaz, yansıtır. Klimanın üfleme ağzından çıkan o 20 dBA’lık ses dalgaları, laboratuvardaki gibi süngerler tarafından emilmediği için tuğla duvarlara çarparak odaya geri döner. Odada mikro düzeyde bir çınlama alanı oluşur ve ses dalgaları üst üste binerek desibelmetrenin olduğu noktada basıncı artırır.
- Sert Yüzeyli Eşyalar: Odanızdaki televizyon ekranı (tamamen cam ve sert plastik), gardırop ve komodinler (laminat/ahşap sert yüzeyler) sesi sönümlemek yerine odanın içinde yansıtırlar. Odada yatak ve halı gibi sesi emen unsurlar olsa da, sert yüzeylerin çokluğu klimanın sesinin odada hapsolmasına neden olur.
- Yapısal Titreşim (Strüktürel Gürültü): Klima iç ünitesi duvara montajlandığında, fan motoru ne kadar sessiz olursa olsun izolasyonsuz tuğla duvara mikroskobik düzeyde bir titreşim aktarır. Tuğla duvar adeta dev bir hoparlör diyaframı gibi davranarak bu titreşimi çok düşük frekanslı (bas) bir uğultu olarak odaya yayar. Kulağınız bunu duymasa bile desibelmetre bu fiziksel basınç artışını yakalar ve değeri 36 dBA’ya taşır.
Soru 7: Ölçüm mesafesinin 2 metre olması ve odanın 15 m2 olması bu desibel artışını nasıl etkiler?
Cevap: Çok büyük bir etkisi vardır. Üreticilerin broşürlerde verdiği 20 dBA ses basıncı değeri, genellikle cihazın tam karşısında, havanın önünde hiçbir engel olmayan 1 – 1.5 metre mesafede ölçülür.
Siz ölçümü 2 metreden yapıyorsunuz. Normalde açık havada mesafeyle sesin azalması gerekir (Ters Kare Kanunu). Ancak 15 metrekarelik nispeten küçük ve izolasyonsuz bir odada, duvarlar birbirine yakın olduğu için ses dalgaları uzaklaşamadan hemen karşı duvara çarpıp geri döner. Küçük odalarda ses enerjisi daha çabuk sıkışır. Dolayısıyla 2 metre mesafede olsanız bile, duvarlardan dönen yansımalar (endirekt sesler) doğrudan klimadan çıkan sese (direkt ses) eklenir. Bu da cihazın laboratuvardaki steril 20 dBA’lık sınırını pratik ev ortamında 24-25 dBA hissedilen seviyeye çıkarır. Odanın 35 dBA’lık taban gürültüsünün üzerine bu yansıyan sesler de eklenince logaritmik toplam 36 dBA’yı bulur.
Soru 8: Ölçüm cihazı 36 dBA gösterirken kulağımızla neden hala o hafif üfleme sesini ayırt edebiliyoruz? Odanın sesi klimanın sesini yutmamış mıydı?
Cevap: İşte burada devreye “Frekans (Sesin Rengi)” girer. İnsan kulağı sadece sesin gürlüğüne (desibeline) değil, sesin perdesine (tiz mi, bas mı olduğuna) de duyarlıdır.
Odanızın klimasız halindeki o 35 dBA’lık gürültü, çok düşük frekanslı, yayılmış, kalın bir uğultudur. Klimanın en sessiz modda çalışırken çıkardığı ses ise hava sürtünmesinden kaynaklanan, daha yüksek frekanslı (tiz), “beyaz gürültüye” yakın bir fışırtıdır. İnsan kulak yapısı, evrimsel olarak yüksek frekanslı sesleri (örneğin doğadaki çıtırtıları, yaprak hışırtılarını) ayırt etmekte çok başarılıdır. Bu yüzden odanın kalın uğultusu (35 dBA) klimanın ince fışırtısını (20 dBA) matematiksel olarak yutsa bile, kulağınız o frekans ve ton farkından dolayı aradaki hafif hava akımını cımbızla çeker gibi yakalar. Duyduğunuz şey sesin şiddeti değil, sesin karakteridir.
Soru 9: Midea Solunar 12000 BTU gibi üst segment bir klimanın teknik verilerindeki gerçek desibel kırılımları nasıldır?
Cevap: Midea Solunar 12000 BTU (Model kodu: EF-12RD1H) örneği üzerinden bakarsak, mühendislik verileri bu durumu çok net şemalaştırır. Cihazın teknik tablosunda ses ikiye ayrılır:
İç Ünite Ses Basıncı (Kullanıcının Duyduğu):
- Sessiz / En Düşük Fan Kademesi (Silent): 20 dBA (Gece modu iddialarının kaynağı)
- Düşük Fan Hızı (Low): 25 dBA
- Orta Fan Hızı (Medium): 32 dBA
- Yüksek Fan Hızı (High): 38 dBA
İç Ünite Ses Gücü (Cihazın Ham Enerjisi):
- Sabit Değer: 58 dBA. (Fabrikada cihazın her yöne yaydığı toplam akustik enerjidir, odadan bağımsızdır).
Görüldüğü gibi cihaz en yüksek fan hızında 38 dBA’ya çıkarken, sessiz modda 20 dBA’ya kadar inebilmektedir. Ancak unutulmamalıdır ki cihaz 20 dBA modundayken saatte sadece 220 metreküp hava sirküle eder. Filtreler hafifçe tozlandığında havanın geçtiği gözenekler daralacağı için sürtünme artacak ve bu 20 dBA değeri ev ortamında kendiliğinden 22-23 dBA seviyelerine tırmanacaktır.
Soru 10: Tüketici olarak bir klimanın sessizlik performansından maksimum verim almak için odamızda nelere dikkat etmeliyiz?
Cevap: Bir klimanın broşüründeki 20 dBA değerine evinizde en yakın performansı almak istiyorsanız, odanızın akustik yapısını “iyileştirmeniz” gerekir. Bunun için şu pratik önlemleri alabilirsiniz:
- Tekstili Artırın: Odadaki çıplak duvarlar ve sert zeminler ses düşmanıdır. Olabildiğince kalın ve yoğun perdeler kullanın. Yerdeki halının kapsadığı alanı artırın. Bu yumuşak dokular klimanın üflediği hava sesini yutar ve duvarlardan yansımasını engeller.
- Doğru Montaj Konumu: Klimayı yatağınızın veya koltuğunuzun tam üzerine ya da tam karşısına monte ettirmeyin. Hava akımının doğrudan kulağınıza gelmediği, odanın daha nötr bir duvarına konumlandırın. Böylece “sıcak nokta” gürültüsünden kaçınmış olursunuz.
- Titreşimi Engelleyin: Montaj esnasında iç ünitenin duvara oturduğu sacın arkasına ve dış ünitenin ayaklarına titreşim emici kauçuk takozların (anti-vibrasyon pedleri) konulmasını talep edin. Bu, özellikle tuğla duvarların bir hoparlör gibi uğuldamasını önler.
- Düzenli Filtre Temizliği: Filtrelerin tozlanması hava akışını bozar ve klimanın “ıslık” benzeri sürtünme sesleri çıkarmasına neden olur. Haftalık veya iki haftalık periyotlarla filtreleri temizlemek ses seviyesini fabrikasyon değerinde tutar.
Özetle; Bir klima üreticisinin “20 desibel” vaadi bir pazarlama yalanı değildir; laboratuvar şartlarında kanıtlanmış bir fizik gerçeğidir. Ancak eviniz bir laboratuvar olmadığı için, odanızın tuğla duvarları, mobilyaları ve kendi doğal 35 dBA’lık sessizliği bu denkleme dahil olur. Klima alırken desibel değerlerinin hangi şartlarda ölçüldüğünü bilmek, sizi gerçekçi beklentilere ulaştıracak ve en doğru ürünü seçmenizi sağlayacaktır.
Aşağıdaki detaylar da işinize yarayabilecek bilgiler olabilir.
1. Ses Şiddeti (Sound Intensity) — Kaynağın Gücü
Ses şiddeti, ses kaynağının (örneğin bir hoparlörün, bir klimanın veya bir motorun) birim alandan birim zamanda geçirdiği enerji miktarıdır.
- Özelliği: Tamamen kaynağa bağlıdır. Ortamdan, uzaklıktan veya odanın akustiğinden etkilenmez. Kaynağın “ses üretme kapasitesini” gösterir.
- Birim: Metrekare başına Watt (W/m2) veya logaritmik olarak dB (Desibel) cinsinden ifade edilir.
- Isıtıcı benzetmesi: Isıtıcının watt cinsinden gücü (örn: 2000W). Isıtıcıyı nereye götürürseniz götürün, kendi gücü değişmez.
2. Ses Basıncı (Sound Pressure) — Ortamda Hissedilen etki
Ses dalgalarının hava moleküllerini sıkıştırıp gevşeterek oluşturduğu atmosferik basınç değişimidir. Bizim kulaklarımızın duyduğu ve mikrofonların ölçtüğü şey tam olarak budur.
- Özelliği: Mesafeye, ortama ve engellere göre değişir. Kaynaktan uzaklaştıkça ses basıncı düşer. Odanın yankı yapıp yapmaması ses basıncını etkiler.
- Birim: Pascal (Pa) veya yine logaritmik olarak dB SPL (Sound Pressure Level) cinsinden ifade edilir.
- Isıtıcı benzetmesi: Isıtıcının karşısına geçip oturduğunuzda termometrede gördüğünüz sıcaklık derecesi (∘C). Isıtıcıdan uzaklaşırsanız ya da araya bir paravan koyarsanız sıcaklık (basınç) düşer.
Özet Karşılaştırma Tablosu
| Özellik | Ses Şiddeti (Intensity) | Ses Basıncı (Pressure) |
|---|---|---|
| Ne Belirtir? | Kaynağın yaydığı akustik enerjiyi. | Havada yaratılan fiziksel itme/sıkışma gücünü. |
| Mesafe Etkisi | Mesafeden etkilenmez, sabittir. | Mesafeyle birlikte azalır (Ters kare kanunu). |
| Ölçüm Yöntemi | Doğrudan ölçülmesi zordur, hesaplanır. | Mikrofonlar ve ses seviyesi ölçerler (desibelmetre) ile doğrudan ölçülür. |
| Algı | Kaynağın mutlak gücüdür. | İnsan kulağının “sesin gürlüğü” olarak algıladığı şeydir. |
bir cihazın teknik broşüründe gördüğünüz laboratuvar ortamındaki saf güç ses şiddetini temsil ederken; o cihazı odanıza kurduğunuzda, oturduğunuz koltuktan kulağınıza gelen ve sizi rahatsız eden ya da etmeyen o anki gürlük seviyesi ses basıncıdır.
Peki bunu bir klimanın iç ünitesinin çıkarttığı fan sesi ile bağdaştırırsak bu durumda nasıl açıklarsın?
Bir klimanın iç ünitesi üzerinden düşündüğümüzde, bu iki kavram arasındaki fark taşların yerine tam oturmasını sağlayacaktır.
Klima üreticilerinin broşürlere yazdığı değerler ile sizin evinizde yaşadığınız gerçek deneyim arasındaki fark, tam olarak ses şiddeti ile ses basıncı arasındaki farktır.
Şöyle bağdaştırabiliriz:
1. Klimanın Ses Şiddeti (Sound Power / Intensity)
Bu, klimanın iç ünitesindeki fan motorunun ve kanatçıklarının saf mekanik gücüyle ürettiği toplam ses enerjisidir.
- Klimadaki Karşılığı: Klimayı fabrikada, dış seslerden tamamen yalıtılmış özel bir laboratuvar odasına (yankısız oda) koyarlar. Klimanın fanı en yüksek devirde dönerken, her yöne yaydığı toplam ses enerjisini hesaplarlar.
- Değişmezlik Kuralları: Bu değer sabittir. Klimayı Fethiye’deki nemli bir yatak odasına da taksanız, Adana’daki geniş bir salona da taksanız, cihazın ürettiği toplam ses şiddeti (enerjisi) aynı kalır. Kataloglarda genellikle yüksek bir desibel değeriyle (örneğin 55 dB veya 60 dB gibi) belirtilir.
2. Klimanın Ses Basıncı (Sound Pressure)
Bu, klimadan çıkan ses dalgalarının odanın içindeki havayı titreştirerek sizin kulağınıza ulaştırdığı fiziksel etkidir. Desibelmetre ile odada ölçtüğünüz ya da kulağınızla duyduğunuz “gürültü” budur.
Klimanın ses basıncı, cihaz odada nereye takıldıysa ve siz nerede duruyorsanız ona göre sürekli değişir:
- Mesafe Etkisi: Klimanın tam altında oturuyorsanız ses basıncı yüksektir (sesi çok duyarsınız). Odada klimadan 4 metre uzağa giderseniz, ses dalgaları mesafeyle sönümleneceği için kulağınıza ulaşan ses basıncı ciddi oranda düşer.
- Ortam Akustiği Etkisi: Klimayı bomboş, eşyasız, tabanı fayans kaplı bir odaya takarsanız; ses duvarlardan ve yerden yankılanacağı için kulağınıza gelen ses basıncı çok yüksek olur (“Bu klima çok ses yapıyor” dersiniz). Ama aynı klimayı kalın halıların, yoğun perdelerin ve yatak/koltuk gibi ses emici mobilyaların olduğu bir odaya takarsanız, ses dalgaları emilir ve kulağınıza ulaşan ses basıncı (yani duyduğunuz gürültü) azalır.
- Kataloglardaki Karşılığı: Üreticiler broşürlere genelde “1 metre mesafeden ölçülen ses basıncı: 19 dB” gibi düşük değerler yazarlar. İşte bu, klimanın toplam gücü değil, ideal bir mesafeden kulağınıza gelen basınç hissidir.
Desibelmetre ile yapılan ölçümlerde, gece sessizliğinde, odada hiç bir ürün çalışmazken olağan sessizlik halinde dahi cihaz 35dba değerini veriyorken, bir klimada 20desibel gibi bir iddia nasıl ortaya koyulabilir?
Aslında harika bir çelişkiye parmak bastınız. Birçok tüketicinin klimayı alıp evine taktıktan sonra desibelmetre ile ölçüm yaptığında yaşadığı hayal kırıklığının temel sebebi tam olarak budur: Arka plan gürültüsü (Taban gürültüsü).
Gece en sessiz anda bile odanızda ölçtüğünüz o 35 dBA değeri, tamamen normal ve insani yaşam koşullarının bir sonucudur. Klima üreticilerinin 19-20 dBA gibi iddiaları nasıl ortaya koyabildiğini ve sizin ölçümünüzle neden uyuşmadığını şu maddelerle açıklayabiliriz:
1. Üreticilerin Ölçüm Yaptığı Yer: “Yankısız Oda” (Anechoic Chamber)
Klima firmaları bu 20 dBA değerlerini bizim evimizdeki yatak odalarında ölçmezler. Bu ölçümler, dış dünyadan tamamen yalıtılmış, duvarları, tavanı ve tabanı sesi %100 emen özel akustik süngerlerle kaplı yankısız odalarda yapılır.
- Sıfır Arka Plan Sesi: Bu odaların kendi taban gürültüsü genellikle 10-15 dBA civarına, hatta bazen daha altına düşürülür.
- Sadece Klima Dinlenir: Arka plan sesi 10 dBA olan bir laboratuvarda, klima en düşük fan hızında çalıştırıldığında cihazdan çıkan ses rahatlıkla ayırt edilir ve “Evet, bu cihaz şu an 20 dBA ses üretiyor” denebilir.
2. Sizin Odanızdaki 35 dBA Nedir?
Siz gece her şeyi kapatsanız bile odanız tam anlamıyla yalıtılmış bir laboratuvar değildir. Desibelmetrenizin havada yakaladığı o 35 dBA’lık taban gürültüsünü oluşturan onlarca gizli etken vardır:
- Dışarıdaki rüzgarın eve vuruşu, uzaktaki bir köpeğin sesi veya çok uzaktan geçen bir aracın uğultusu,
- Evin kendi içindeki buzdolabının, prizlerin veya duvarın içindeki tesisatın yarattığı mikroskobik titreşimler,
- Hatta pencereden sızan havanın yarattığı akım.
İşte bu yüzden, normal bir evde pratik olarak 30-35 dBA’nın altını görmek neredeyse imkansızdır.
3. Akustikte Toplama İşlemi (Neden 35 + 20 = 55 yapmaz?)
Akustik fizikte desibeller armut toplar gibi düz mantıkla toplanmaz. Logaritmik bir hesaplama vardır.
Eğer odanızın sessizlik hali 35 dBA ise ve siz odada 20 dBA ses çıkartan son derece sessiz bir klimayı çalıştırırsanız, odadaki toplam ses seviyesi 55 dBA olmaz. Matematiksel formüle göre, baskın olan büyük ses küçük sesi yutar. 35 dBA’lık odaya 20 dBA’lık klima eklediğinizde desibelmetreniz yine 35 dBA veya en fazla 35.1 dBA gösterir.
Yani: Klima aslında odanızın kendi sessizliğinden daha sessiz çalışmaktadır. Kulağınız klimanın sesini ayırt edemez, odanın kendi doğal uğultusunu duymaya devam edersiniz.
4. Pazarlama ve “Mesafe” Oyunu
İlk soruda bahsettiğimiz ses basıncı kuralını üreticiler çok iyi kullanır. Katalogdaki 20 dBA değeri genellikle şu şartlarda geçerlidir:
- Klima en düşük fan hızındadır (Sessiz/Quiet modu).
- Mikrofon, klimanın tam hava üfleme ağzına değil, cihazdan 1 metre veya 1.5 metre uzağa konmuştur (Mesafe arttığı için basınç ve dBA düşer).